Η Ελευθερία Ντεκώ, διεθνώς αναγνωρισμένη σχεδιάστρια φωτισμού και πρωτοπόρος
που έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα βιώνει το φως.
Η Ελευθερία Ντεκώ είναι η κορυφαία Ελληνίδα σχεδιάστρια φωτισμού με διεθνή αναγνώριση, μια γυναίκα που εδώ και τρεις δεκαετίες έχει υπογράψει τον φωτισμό σε εκατοντάδες θεατρικές, μουσικές και χορευτικές παραστάσεις, όπερες, εικαστικές εγκαταστάσεις και αρχιτεκτονικά έργα, κατακτώντας βραβεία και διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό – ανάμεσά τους ένα Emmy για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004. Με την εμπειρία και τη σπάνια καλλιτεχνική της ματιά, ανέδειξε το βιομηχανικό κέλυφος του Υπόστεγου των Αεροσκαφών Hangar C στο The Ellinikon Experience Centre σε μια βιωματική εμπειρία φωτός, υπογραμμίζοντας την αξία της απλότητας, της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Το φως για εσάς είναι περισσότερο υλικό μέσο ή μέσο συναισθηματικής έκφρασης;
Το φως είναι πολλά κι εντυπωσιακά πράγματα! Έχει διπλή προσωπικότητα: είναι και σωματίδιο και κύμα, δηλαδή συνδυασμός ενέργειας και ύλης. Είναι ο τρόπος της φύσης να μεταφέρει και να επικοινωνεί ενέργεια. Είναι λευκό, αλλά και όλα τα χρώματα του φάσματος μαζί. Είναι ορατό, αλλά και αόρατο. Το φως μπορεί να μετρηθεί, αλλά είναι και αμέτρητο. Το φως είναι ιδέα, αίσθηση, σκέψη, συναίσθημα! Το φως είναι ένας τρόπος να βλέπουμε όχι μόνο το προφανές αλλά και το πολύτιμο και κρυμμένο. Το φως μας ενώνει μέσα από μια μη λεκτική επικοινωνία. Το φως είναι, παραφράζοντας τον Πλάτωνα, «η σκιά του Θεού». Στην επιστήμη του φωτισμού είναι μέσο και εργαλείο. Στην τέχνη του φωτισμού, μέσο έκφρασης, εικαστικής δημιουργίας και αφήγησης.
Με ποιους τρόπους το φυσικό φως επηρεάζει τον σχεδιασμό του τεχνητού φωτισμού;
Το τεχνητό φως ακολουθεί τις αρχές του φυσικού φωτός και μοιράζεται σχεδόν όλες τις ιδιότητές του: ένταση, κατεύθυνση, χρώμα, διάχυση, διάθλαση, ανάκλαση, περίθλαση… Αν παρατηρήσουμε το φυσικό φως, μας διδάσκει τον τρόπο, μας εμπνέει το συναίσθημα, μας οδηγεί στο μέτρο. Για μένα, το φυσικό φως είναι ο μέγας δάσκαλος!
Στο The Ellinikon Experience Centre αναδείξατε το βιομηχανικό κέλυφος του Υπόστεγου σε μια συναισθηματική εμπειρία. Τι θέλατε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης;
Το Hangar C είναι μνημείο σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Η δομή του, οι αναλογίες του, η φόρμα και η υλικότητα, μαζί με τις λύσεις της μηχανικής και της στατικής, είναι σε εξαιρετική αρμονία. Με τον φωτισμό δεν κάναμε τίποτα περισσότερο από το να υπογραμμίσουμε αυτά τα στοιχεία: να τονίσουμε τις γραμμές, τις επιφάνειες, τους όγκους. Να κάνουμε διακριτό το βάθος του θολωτού τμήματος. Να δώσουμε… οπτική φωνή στο κτήριο, να αφηγηθεί την ιστορία του απλά και διακριτικά. Αυτό, ναι, φέρει συναίσθημα. Και αν κάτι θα θέλαμε να μείνει ως εντύπωση στον επισκέπτη, είναι η ομορφιά της απλότητας, αλλά και η ευθύνη μας να συντηρήσουμε και να τιμήσουμε ό,τι όμορφο, παλαιό κληρονομούμε.
Αν η Αθήνα ήταν μια εγκατάσταση φωτισμού, πώς θα την φωτίζατε;
Η Αθήνα έχει πολυφωνία, πολυχρωμία, ζωντάνια, σπουδαία ιστορία, ομορφιά μέσα σε οικιστική -εδώ κι εκεί- κακοφωνία. Έχει μια δύναμη να σου επιβάλλεται, έχει την ικανότητα να αντέχει τα δύσκολα. Εμείς, οι άνθρωποί της, την έχουμε αποσυνδέσει από αυτά της τα «δώρα». Αν ήταν μια εγκατάσταση φωτισμού, θα έφτιαχνα ένα τρισδιάστατο, πολυεπίπεδο και διαδραστικό φωτεινό παιχνίδι, όπου θα φώτιζαν τα μέρη του κάθε φορά που ένας/μία πολίτης θα χαμογελούσε σε έναν άλλο, ώσπου να γίνει όλη η πόλη ολόφωτη και πολύχρωμη σαν ουράνιο τόξο… και εμείς θα έχουμε ξαναβρεί όλοι κι όλες το χαμόγελό μας. Τότε το φωτεινό παιχνίδι θα αποσυναρμολογούνταν, γιατί θα μας έφταναν, για να χαμογελάμε στους γύρω μας, το υπέροχο αττικό φως και οι αστερόφωτες ή πανσέληνες νύχτες.
Το φως είναι ιδέα, αίσθηση, σκέψη, συναίσθημα! Το φως είναι ένας τρόπος να βλέπουμε όχι μόνο το προφανές αλλά και το πολύτιμο και κρυμμένο.
