Στριμωγμένο σε μια στενή γωνία, λίγο πιο πέρα από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ένα παιχνιδιάρικο νέο κτίριο τραβά το βλέμμα. Το UNITS Parkside είναι μια φοιτητική εστία σχεδιασμένη από το Office 4, με εσωτερικούς χώρους από το Archi4m. Τα έντονα χρώματα και τα τολμηρά γραφιστικά του στοιχεία δηλώνουν αμέσως έναν χώρο όπου η φοιτητική ζωή έχει σχεδιαστεί με πρόθεση. Στο εσωτερικό υπάρχουν τέσσερις πλήρως εξοπλισμένοι τύποι δωματίων, καθώς και κοινόχρηστα καθιστικά, γυμναστήριο και χώροι πλυντηρίων.
Το project συγκεντρώνει κάτω από την ίδια στέγη δραστηριότητες που οι φοιτητές της Αθήνας παραδοσιακά ασκούσαν διάσπαρτα στην πόλη. Η ελληνική πρωτεύουσα διαθέτει μεγάλα πανεπιστήμια κατανεμημένα στον αστικό της ιστό, χωρίς όμως να έχει διαμορφώσει ποτέ μια σαφώς οριοθετημένη πανεπιστημιακή συνοικία. Ιστορικά, οι περισσότεροι φοιτητές κατοικούσαν μέσα στον καθημερινό οικιστικό ιστό, ιδιαίτερα σε γειτονιές όπως ο Ζωγράφος, τα Ιλίσια, η Καισαριανή και η Κυψέλη, ενταγμένοι φυσικά στον αθηναϊκό τρόπο ζωής. Το δικό τους «campus» ήταν κάποια καφέ για διάβασμα, τα «στέκια» σε καντίνες και μπαρ, οι δημόσιες πλατείες και τα συνηθισμένα διαμερίσματα μιας τυπικής πολυκατοικίας. Η φοιτητική ζωή κατά κάποιον τρόπο απλώς «συνέβαινε», αυθόρμητα, άτυπα και χωρίς σταθερότητα, μέσα από τη διαρκή κίνηση στην πόλη, μετατρέποντας κατά περιόδους ολόκληρες γειτονιές σε προσωρινά campus.
Παρότι οι πανεπιστημιακές εστίες αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος της φοιτητικής ζωής στην Αθήνα, η περιορισμένη χωρητικότητά τους είχε ως αποτέλεσμα οι περισσότεροι φοιτητές να συνεχίζουν να αναζητούν στέγη μέσα στον ευρύτερο οικιστικό ιστό της πόλης. Η εμφάνιση projects όπως το UNITS σηματοδοτεί μια διακριτική μετατόπιση, καθώς ιδιωτικά δωμάτια, κοινόχρηστοι χώροι και καθημερινές υποδομές συγκεντρώνονται πλέον σε ένα ενιαίο περιβάλλον, σχεδιασμένο εξαρχής για αυτή τη χρήση. Αυτή η νέα «branded community», που συνοδεύεται από μια ιδιαίτερα πρακτική σειρά παροχών, φέρνει ξαφνικά τους φοιτητές και τις ιδιαίτερες χωρικές τους ανάγκες στο επίκεντρο της αρχιτεκτονικής σκέψης.









Μπορεί, όμως, αυτή η συγκέντρωση δραστηριοτήτων να δημιουργήσει ένα αυτάρκες campus μέσα στο ίδιο το κτίριο ή μπορεί η φοιτητική κατοικία να λειτουργήσει ως σημείο εισόδου στην ευρύτερη πόλη; Για φοιτητές που δεν γνωρίζουν την Αθήνα, μπορεί να αποτελέσει ένα άμεσο σημείο άφιξης, μια βάση από την οποία μπορούν να δημιουργηθούν φιλίες και η πόλη να αρχίσει σταδιακά να ξεδιπλώνεται. Η σχέση της φοιτητικής κατοικίας με την Αθήνα, ωστόσο, εξαρτάται τελικά από τον βαθμό ανοιχτότητάς της και από τις συνδέσεις που αυτό το «campus» δημιουργεί, τόσο κοινωνικά όσο και αρχιτεκτονικά.
Το UNITS χρησιμοποιεί χρώμα και γραφιστικά στοιχεία που χαρίζουν στο κτίριο μια εξωστρεφή ταυτότητα, δηλώνοντας την παρουσία του στη γειτονιά αντί να το αφήνουν να χάνεται μέσα στον γύρω οικιστικό ιστό. Στο εσωτερικό, η ίδια οπτική γλώσσα συνεχίζεται στους κοινόχρηστους χώρους, δημιουργώντας μια αίσθηση συνέχειας και συλλογικής ταυτότητας καθώς οι ένοικοι κινούνται ανάμεσα στην ιδιωτική και την κοινόχρηστη ζωή. Η αρχιτεκτονική δεν μπορεί να κατασκευάσει μια κοινότητα, μπορεί όμως να διαμορφώσει τις συνθήκες μέσα στις οποίες αυτή ενδέχεται να προκύψει, δημιουργώντας μια αλληλουχία μεταβάσεων από το δωμάτιο στον διάδρομο, από το καθιστικό στην είσοδο και, τελικά, από το κτίριο στον δρόμο. Ίσως τελικά «το κτίριο ως campus» και «η πόλη ως campus» να μην είναι δύο αντικρουόμενα μοντέλα. Το ζητούμενο για τις νέες φοιτητικές κατοικίες της Αθήνας ίσως να μην είναι το πόσο ολοκληρωμένα αναπαράγουν ένα campus μέσα στους τοίχους τους, αλλά το πόσο επιτυχημένα προσφέρουν στους φοιτητές έναν χώρο στον οποίο μπορούν να αισθανθούν ότι ανήκουν και, ταυτόχρονα, ένα σημείο αφετηρίας για να βγουν προς την πόλη.











