Clinamen: Τo installation που έρχεται στην Αθήνα

Η εμβληματική εγκατάσταση του Céleste Boursier-Mougenot έρχεται αυτό το φθινόπωρο για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Νερό, πορσελάνινα μπολ και ήχοι που γεννιούνται τυχαία συνθέτουν μία από τις πιο καθηλωτικές εικαστικές εμπειρίες που θα δούμε φέτος στην Αθήνα. Ακούγεται απλό, αλλά δημιουργεί μια εμπειρία που έχει γίνει viral παγκοσμίως. To ίδιο αναμένεται να συμβεί και εδώ.

Υπάρχουν έργα τέχνης που τα παρατηρείς και έργα που τα ζεις. Το Clinamen του Γάλλου συνθέτη και εικαστικού Céleste Boursier-Mougenot ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Μετά τις πολυσυζητημένες παρουσιάσεις του στη Bourse de Commerce στο Παρίσι και στο Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης, το εμβληματικό installation κάνει για πρώτη φορά στάση στην Ελλάδα, φιλοξενούμενο από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, σε έναν ολοκαίνουργιο χώρο που ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό: την ανακαινισμένη Onassis Mandra, από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου. 

Με την πρώτη ματιά, το έργο μοιάζει σχεδόν μινιμαλιστικό. Μια μεγάλη δεξαμενή με νερό φιλοξενεί δεκάδες λευκά πορσελάνινα μπολ που επιπλέουν αργά στην επιφάνειά της. Ένα ανεπαίσθητο ρεύμα τα θέτει διαρκώς σε κίνηση και, κάθε φορά που δύο από αυτά συναντιούνται, παράγεται ένας καθαρός, κρυστάλλινος ήχος. Δεν υπάρχει προκαθορισμένη σύνθεση, ούτε κάποιος μουσικός που ελέγχει το αποτέλεσμα. Η μουσική γεννιέται από την τυχαιότητα, από τις μικρές αποκλίσεις της κίνησης και τις απρόβλεπτες συναντήσεις των αντικειμένων. Άλλωστε, η λέξη clinamen προέρχεται από τον Ρωμαίο φιλόσοφο Λουκρήτιο και περιγράφει τη μικρή, απρόβλεπτη παρέκκλιση της πορείας των ατόμων – εκείνη που, σύμφωνα με τη θεωρία του, καθιστά δυνατή κάθε συνάντηση και, τελικά, κάθε μορφή ζωής. Ο Boursier-Mougenot μεταφράζει αυτή τη φιλοσοφική ιδέα σε μια εμπειρία όπου η τέχνη, ο ήχος και η κίνηση συνυπάρχουν χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο. 

Ποιος είναι ο Boursier-Mougenot

Ο Céleste Boursier-Mougenot είναι Γάλλος εικαστικός και συνθέτης, γνωστός για τις καθηλωτικές εγκαταστάσεις του που βρίσκονται στο μεταίχμιο της σύγχρονης τέχνης και της μουσικής. Ξεκίνησε την καριέρα του ως μουσικός και συνθέτης για τις παραστατικές τέχνες, προτού στραφεί στις εικαστικές εγκαταστάσεις, όπου χρησιμοποιεί φυσικά φαινόμενα, καθημερινά αντικείμενα και τυχαίες διαδικασίες για να δημιουργήσει ζωντανά ηχητικά περιβάλλοντα. Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε μερικούς από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς οργανισμούς του κόσμου, όπως το Palais de Tokyo και η Bourse de Commerce στο Παρίσι, το Barbican Centre στο Λονδίνο, καθώς και στη Μπιενάλε της Βενετίας, όπου εκπροσώπησε τη Γαλλία το 2015. Μέσα από το έργο του διερευνά τη σχέση ανάμεσα στον ήχο, τον χώρο και την ανθρώπινη εμπειρία, δημιουργώντας εγκαταστάσεις που δεν είναι ποτέ ίδιες, αφού εξελίσσονται συνεχώς μέσα από την κίνηση και την τυχαιότητα.